Rynek szkół językowych w Polsce: ile naprawdę jest szkół i ile jest wart

Dwie publikacje z tego samego obiegu branżowego podają liczby różniące się o rząd wielkości. Portal FOCUS ON Business pisze o „ponad 3 tysiącach szkół języka angielskiego" (tekst z 21.11.2022). Blog LangLion szacuje na 2025 rok „22 000–25 000 aktywnie działających szkół" (analiza z 26.05.2025).

Obie liczby bywają cytowane jako „liczba szkół językowych w Polsce". Nie mogą być jednocześnie prawdziwe, a różnica nie wynika z upływu trzech lat — nikt nie twierdzi, że rynek urósł ośmiokrotnie. Wynika z tego, że liczą co innego.

Z rejestrów przedsiębiorców, nie ze spisu szkół. LangLion podaje szereg historyczny — około 15 700 podmiotów w 2011 r., 18 500 w 2019, 19 200 w 2020, 19 400 w 2021 — a szacunek na 2025 opiera na danych CEIDG, czyli ewidencji jednoosobowych działalności gospodarczych.

Punkt startowy tego szeregu zgadza się z rejestrem REGON: pod kodem PKD 85.59.A („nauka języków obcych") na 31 grudnia 2011 r. figurowało 15 782 podmiotów (Rynkometr, za rejestrem REGON GUS). To ta sama miara.

I tu jest sedno. Struktura wpisów pod tym kodem na 30 czerwca 2014 r. wyglądała tak (Rynkometr, formy prawne):

• 89,5% — jednoosobowa działalność gospodarcza
• 5,2% — spółki cywilne
• 2,7% — placówki systemu oświaty niepublicznej

Dziewięć na dziesięć „szkół językowych" w tej statystyce to pojedyncze osoby, które zarejestrowały działalność z kodem nauczania języków. Korepetytor pracujący sam ma w REGON dokładnie ten sam kod co szkoła z sześcioma salami i dwudziestoma lektorami. Jeśli placówki systemu oświaty niepublicznej to 2,7% z około 14 tysięcy, mówimy o mniej więcej 380 podmiotach — i to prawdopodobnie stąd biorą się szacunki z dolnego przedziału.

Sprawdziliśmy, dokąd prowadzi ten trop. LangLion podaje wartość „ok. 6 miliardów złotych rocznie" i wskazuje jako źródło serwis biznes.interia.pl. FOCUS ON Business ma tę kwotę w samym tytule i w pierwszym akapicie — bez żadnego przypisu: ani instytucji, ani nazwy badania, ani roku, którego dotyczy.

Nie znaleźliśmy pierwotnego opracowania, z którego ta liczba miałaby pochodzić. Nie znaczy to, że jest nieprawdziwa — znaczy, że nie da się jej zweryfikować ani odnieść do konkretnego roku. Kwota podawana bez metodologii i bez daty jest w praktyce nieużyteczna: nie wiadomo, czy obejmuje korepetycje prywatne, kursy firmowe, aplikacje subskrypcyjne czy podręczniki.

Podobnie z dynamiką. Powtarzane „5–6% rocznie" pojawia się bez wskazania pomiaru. Tymczasem jedyna seria, którą dało się prześledzić w całości, wzrostu nie pokazuje: 15 647 podmiotów na 31 grudnia 2009 r. i 14 154 na 30 czerwca 2014 r. — czyli o 1,5 tysiąca mniej po czterech i pół roku.

Rejestr REGON pokazuje też, gdzie ta działalność się skupia. Na 30 czerwca 2014 r. trzy województwa z największą liczbą aktywnych podmiotów pod kodem 85.59.A to mazowieckie (24,1% wszystkich), śląskie (12,6%) i wielkopolskie (9,0%) — Rynkometr, lokalizacja. Niemal co czwarty wpis przypada na Mazowsze.

Trzeba jednak powiedzieć wprost, jakie ma to ograniczenia. Najnowszy punkt tej serii to 30 czerwca 2014 roku. Dane są publikowane w formie sugerującej aktualność, ale mają dwanaście lat. GUS prowadzi rejestr dalej i publikuje tablice miesięczne oraz kwartalne, przy czym miesięczne obejmują podmioty wpisane do rejestru, a kwartalne — podmioty aktywne (GUS, tablice rejestru REGON). To dwie różne miary i mieszanie ich to kolejne źródło rozbieżnych liczb w tekstach o rynku.

Widać to zresztą w samej serii. W obrębie jednego roku wartości potrafią się różnić o blisko dwa tysiące: 31 marca 2014 r. — 15 991 podmiotów, 30 czerwca 2014 r. — 14 154. Kto wyrywa z takiego szeregu pojedynczą liczbę i podaje ją jako „liczbę szkół językowych w Polsce", może dobrać niemal dowolny wynik.

Praktyczny wniosek jest taki, że wielkość rynku nic nie mówi o jakości konkretnej oferty — a struktura rejestru mówi całkiem sporo o tym, na co uważać. Skoro dziewięć na dziesięć wpisów to jednoosobowe działalności, to za nazwą brzmiącą jak instytucja może stać jedna osoba. Nie jest to samo w sobie wadą — dobry korepetytor bywa lepszym wyborem niż duża szkoła — ale zmienia to, o co warto zapytać: kto poprowadzi zajęcia, co się stanie przy chorobie lektora i czy jest zastępstwo.

Dlatego w naszym zestawieniu nie punktujemy wielkości firmy ani deklarowanej liczby uczniów. Oceniamy to, co da się sprawdzić u źródła: publiczny cennik, zakres oferty, zasady odwoływania zajęć i wymagania wobec kadry. Zasady liczenia opisujemy w metodologii.

Ile jest szkół językowych w Polsce?

Nikt tego dokładnie nie wie, bo nie istnieje rejestr szkół językowych. Publikacje branżowe podają od 3 tysięcy do 25 tysięcy — rozbieżność ośmiokrotna. Liczby z górnego przedziału pochodzą z rejestrów przedsiębiorców pod kodem PKD 85.59.A, gdzie 89,5% wpisów to jednoosobowe działalności gospodarcze, a placówki systemu oświaty niepublicznej stanowią 2,7%.

Ile jest wart rynek szkół językowych w Polsce?

Powtarzana liczba to około 6 mld zł rocznie, ale nie udało nam się dotrzeć do pierwotnego badania. Publikacja, która ją rozpropagowała, podaje ją bez wskazania źródła, a późniejsze teksty cytują już tylko siebie nawzajem. Traktujemy tę kwotę jako szacunek o nieznanym pochodzeniu, nie jako dane.

Czy rynek szkół językowych rośnie?

Powtarzane tempo 5–6% rocznie nie ma podanego źródła. Jedyna seria, którą dało się prześledzić — liczba podmiotów w REGON pod kodem 85.59.A — między końcem 2009 a połową 2014 nie rosła: 15 647 podmiotów na 31 grudnia 2009 r. i 14 154 na 30 czerwca 2014 r. Nowszych danych w tym przekroju nie znaleźliśmy.

Ilu uczniów uczy się języka online?

Ostatnie znane nam dane sprzed pandemii: w 2019 r. 24,7% uczących się wybierało kursy online, a 20,3% zajęcia stacjonarne (LangLion). Nowszego pomiaru w tym samym przekroju nie znaleźliśmy — po 2020 r. publikacje branżowe opisują przejście na model mieszany, ale bez liczb.